{"id":2270,"date":"2020-05-05T02:10:20","date_gmt":"2020-05-04T23:10:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ursak.org\/v3\/?page_id=2270"},"modified":"2020-05-06T10:58:33","modified_gmt":"2020-05-06T07:58:33","slug":"primer-over-yetmezligi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/bilgilendirme\/doktor-bilgilendirme\/primer-over-yetmezligi\/","title":{"rendered":"Primer Over Yetmezli\u011fi"},"content":{"rendered":"

Primer yumurtal\u0131k yetmezli\u011fi (POI)<\/strong> 40 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce hipergonadotropik hipogonadizm geli\u015fimi olarak tan\u0131mlanabilir. Mevcut belirtiler menopoz olanlara benzer. POI daha \u00f6nce “erken menopoz” ve “erken yumurtal\u0131k yetmezli\u011fi” olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131. Spontan POI i\u00e7in ya\u015fa \u00f6zg\u00fc insidans\u0131 35 ya\u015fa kadar 250’de 1, 40 ya\u015f\u0131na kadar 100’de 1’dir. Tam geli\u015fmi\u015f formunda, oligomenore veya amenore, \u00f6strojen eksikli\u011fi belirtileri ve postmenopozal d\u00fczeyde gonadotropin seviyeleri ile karakterizedir.<\/p>\n

Do\u011fal menopoz<\/strong>, bir kad\u0131n\u0131n ba\u015fka bir patolojik veya fizyolojik neden olmaks\u0131z\u0131n 12 ayl\u0131k amenore ya\u015fad\u0131ktan sonra retrospektif olarak saptanan adet d\u00f6nemlerinin kal\u0131c\u0131 kesilmesi olarak tan\u0131mlan\u0131r. Normal kad\u0131nlarda ortanca ya\u015f 51.4 ya\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Menopoz, tama yada tama yak\u0131n komple, folik\u00fcl rezervinin t\u00fckenmesi ile ortaya \u00e7\u0131kan hipo\u00f6strojenemi ve y\u00fcksek folik\u00fcl uyar\u0131c\u0131 hormon (FSH) konsantrasyonlar\u0131 ile karakterizedir. 40 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce menopoz anormal olarak kabul edilir ve primer over yetmezli\u011fi (POI) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

“Erken menopoz” ve “erken yumurtal\u0131k yetmezli\u011fi”<\/strong> terimleri ge\u00e7mi\u015fte POI i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ancak bu ge\u00e7erli bir tan\u0131m de\u011fildir zira spontan PO’li bir\u00e7ok hasta da aral\u0131kl\u0131 olarak ovulasyon ger\u00e7ekle\u015fir ve \u00f6strojen \u00fcretimi olur. Az bir k\u0131sm\u0131nda ge\u00e7ici olarak d\u00fczenli adet g\u00f6rme ve %5-10 vakada gebelik bile g\u00f6r\u00fclebilir. Bu durum tan\u0131dan y\u0131llar sonra ortaya \u00e7\u0131kabilir. POI bir spektrum bozuklu\u011fudur ve bozulmu\u015f yumurtal\u0131k fonksiyonunun bir s\u00fcreklili\u011fidir. Okk\u00fclt POI<\/strong> ise, d\u00fczenli menstruasyona ra\u011fmen endojen veya ekzojen gonadotropin stimulasyonuna yan\u0131ts\u0131zl\u0131k olarak tan\u0131mlanabilir. Overt yani a\u015fikar POI<\/strong> de ise d\u00fczensiz menses varl\u0131\u011f\u0131, y\u00fcksek serum gonadotropinler, ve azalm\u0131\u015f do\u011furganl\u0131k izlenir. Azalm\u0131\u015f yumurtal\u0131k rezervi (diminished ovarian reserve)<\/strong> POI ile e\u015f anlaml\u0131 de\u011fildir. Kad\u0131n k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirme ve tedavisi ba\u011flam\u0131nda kullan\u0131lan bir terimdir. Terim ayn\u0131 zamanda anormal yumurtal\u0131k rezerv testi (d\u00fc\u015f\u00fck serum anti-m\u00fcllerian hormon d\u00fczeyleri de dahil olmak \u00fczere) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Klinik \u00d6zellikler<\/h4>\n

Primer yumurtal\u0131k yetmezli\u011fi (POI) menstrual fonksiyonda de\u011fi\u015fiklik (oligomenore ve \/ veya amenore), y\u00fcksek serum gonadotropinler ve d\u00fc\u015f\u00fck serum estradiol konsantrasyonlar\u0131, ve s\u0131cak basmas\u0131 ve vajinal kuruluk gibi \u00f6strojen eksikli\u011fi belirtileri ile karakterizedir. Ancak, spontan POI olan kad\u0131nlar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 50-75’inde aral\u0131kl\u0131 yumurtal\u0131k fonksiyonu meydana geldi\u011fi i\u00e7in, vazomotor semptomlar\u0131n veya vajinal kuruluk yoklu\u011fu, adet d\u00fczensizli\u011fi ile gelen bir kad\u0131nda POI tan\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ettirmemelidir. Hastalar d\u00fczenli adte g\u00f6rmeye ra\u011fmen infertilite \u015fikayeti ile de ba\u015fvurabilirler (Tablo).<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Klinik durum<\/strong><\/td>\nSerum FSH<\/strong><\/td>\nFertilite<\/strong><\/td>\nMenstruasyon<\/strong><\/td>\nSerum AMH<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Normal<\/td>\nNormal<\/td>\nNormal<\/td>\nD\u00fczenli<\/td>\nNormal<\/td>\n<\/tr>\n
Occult POI<\/td>\nNormal<\/td>\nAzalm\u0131\u015f<\/td>\nD\u00fczenli<\/td>\nD\u00fc\u015f\u00fck<\/td>\n<\/tr>\n
Biyokimyasal<\/td>\nY\u00fcksek<\/td>\nAzalm\u0131\u015f<\/td>\nD\u00fczenli<\/td>\nD\u00fc\u015f\u00fck<\/td>\n<\/tr>\n
A\u015fikar POI<\/td>\nY\u00fcksek<\/td>\nAzalm\u0131\u015f<\/td>\nD\u00fczensiz<\/td>\nD\u00fc\u015f\u00fck<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

46,XX spontan POI geli\u015fen kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu normal ergenlik ya\u015fam\u0131\u015f ve durumun geli\u015fiminden \u00f6nce d\u00fczenli adet g\u00f6rmektedirler. Adet paterninde bozulma en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen belirtidir, ancak 46,XX spontan POI i\u00e7in karakteristik bir adet d\u00fczensizli\u011fi yoktur. Hastalar akut amenore geli\u015febilir veya oligomenore uzun s\u00fcreli devam edebilir. POI bazen kendisini OCP kullan\u0131m\u0131 veya gebelik sonras\u0131 adetlerin d\u00fczenli olmamas\u0131 \u015feklinde belli eder. \u00d6zellikler OCP kullan\u0131m\u0131 POI semptomlar\u0131n\u0131 maskeledi\u011finden hasta durumun fark\u0131nda de\u011fildir ve ilac\u0131 b\u0131rak\u0131ncaya kadar \u015fikayetleri olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6strojen eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak ate\u015f basmaslar\u0131 vajinal kuruluk, osteoporoz, kardiyovask\u00fcler morbidite ve mortalite g\u00f6r\u00fclebilir. Bu nedenle hormon replasman tedavisi \u00f6nerilmelidir.<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fck kan \u00f6strojen ve AMH d\u00fczeyi, y\u00fcksek FSH izlenebilir. Ultrasonda \u00f6verler normal g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde olabilece\u011fi gibi artm\u0131\u015f folik\u00fcl kisterline ba\u011fl\u0131 b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olarakta izlenebilir. Karyotip analizi otoimmunite paneli, FMR-1 mutasyon testi, estrojen ve FSH testine ek olarak istenmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Primer yumurtal\u0131k yetmezli\u011fi (POI) 40 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce hipergonadotropik hipogonadizm geli\u015fimi olarak tan\u0131mlanabilir. Mevcut belirtiler menopoz olanlara benzer. POI daha \u00f6nce “erken menopoz” ve “erken yumurtal\u0131k yetmezli\u011fi” olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131. Spontan POI i\u00e7in ya\u015fa \u00f6zg\u00fc insidans\u0131 35 ya\u015fa kadar 250’de 1, 40 ya\u015f\u0131na kadar 100’de 1’dir. Tam geli\u015fmi\u015f formunda, oligomenore veya amenore, \u00f6strojen eksikli\u011fi belirtileri ve postmenopozal […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2174,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2270","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2270"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2513,"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2270\/revisions\/2513"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ursak.org\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}